Ωστόσο, οι ΗΠΑ λένε «όχι» σε τέλη και άδειες
Το Ιράν και το Ομάν είναι «πολύ κοντά» στην επίτευξη μίας συμφωνίας για μία νέα διαδρομή διέλευσης πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, δήλωσε σήμερα ο Ιρανός υπουργός των Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Ο ίδιος τόνισε ωστόσο, ότι θα υπάρχουν όροι, συμπεριλαμβανομένης και αποζημίωσης γι’ αυτό που η Τεχεράνη αποκαλεί, παραβιάσεις του μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ.
Το Ιράν και το Ομάν συζητούν για μία προσωρινή διαδρομή πλοίων, ενώ τεχνικά και νομικά ζητήματα γύρω από μία μόνιμη διαδρομή έχουν επιλυθεί, πρόσθεσε ο Αραγτσί.
Την ίδια στιγμή, η Εθνική Πετρελαϊκή Εταιρία του Αμπού Ντάμπι (ADNOC) ανακοίνωσε ότι ένα από τα πλοία της στοχοποιήθηκε από πύραυλο καθώς πραγματοποιούσε διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, νωρίς σήμερα, προσθέτοντας ότι δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί, ενώ η κατάσταση διατηρήθηκε υπό έλεγχο, όπως μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων WAM.
Το WAM δεν μετέδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για το πλοίο, το φορτίο του, την πιθανή πρόκληση ζημιών ή την ανάληψη ευθύνης για την το περιστατικό αυτό.
Ποιος θα έχει τον έλεγχο των πλοίων που κατευθύνονται προς τον Περσικό Κόλπο;
Η Τεχεράνη και το Μουσκάτ έχουν ανακοινώσει ότι κατέληξαν σε βασική κατανόηση για τις γεωγραφικές συντεταγμένες μιας νέας διαδρομής. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών κάνει λόγο για πρόοδο σε τεχνικά, νομικά, περιβαλλοντικά και ζητήματα ασφαλείας, ενώ η κοινή ανακοίνωση βρίσκεται υπό διαμόρφωση.
Ωστόσο, η χάραξη της πορείας των πλοίων είναι μόνο το ένα μέρος της διαπραγμάτευσης. Η ουσία βρίσκεται στη διοίκηση της διέλευσης, στους ελέγχους, στα πιθανά τέλη και στη σύνδεση κάθε διευθέτησης με την αμερικανική ναυτική πίεση στα ιρανικά λιμάνια.
🌐 Global Risk Wire: Iran and Oman have announced an agreement to establish a new navigation route in the strategic Strait of Hormuz, with further details expected in a joint declaration.
Risk signal: This development highlights an evolving maritime landscape that may impact…
— Thomas Global Risk Wire (@LonesurviorT) August 8, 2026
Σύμφωνα με πληροφορίες διεθνών μέσων, η πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι δίνει στο Ιράν ρόλο ελέγχου των πλοίων που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο. Για τα πλοία που θα κινούνται προς την έξοδο, προβλέπεται διαδρομή ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, με την τελική άδεια εξόδου να περνά από το Ομάν, αφού προηγηθεί ενημέρωση της Τεχεράνης.
Για το Ιράν, η θεσμοθέτηση ενός τέτοιου ρόλου θα συνιστούσε σημαντικό γεωπολιτικό κέρδος. Πριν από τον πόλεμο, η διέλευση γινόταν ελεύθερα, χωρίς άδειες και οικονομικές χρεώσεις, στο πλαίσιο του διεθνούς καθεστώτος των Στενών που χρησιμοποιούνται για διεθνή ναυσιπλοΐα.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι, μετά από μήνες πολεμικής σύγκρουσης και αυξημένης στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή, δεν μπορεί να επιστρέψει απλώς στο προηγούμενο καθεστώς χωρίς εγγυήσεις για την ασφάλειά της και χωρίς αναγνώριση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Η Ουάσινγκτον, πάντως, εμφανίζεται να τραβά σαφή γραμμή. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Associated Press ότι οποιεσδήποτε προσωρινές διαδρομές δημιουργηθούν δεν θα απαιτούν ιρανική έγκριση, ούτε θα συνοδεύονται από τέλη, χρεώσεις ή άλλα εμπόδια.
Η θέση των ΗΠΑ είναι ότι καμία πλευρά δεν πρέπει να ελέγχει τις λωρίδες ναυσιπλοΐας ή τη δυνατότητα διέλευσης των εμπορικών πλοίων.
Every commercial vessel currently tracked by BPI News transiting the Strait of Hormuz has Pakistan listed as its destination, providing a striking snapshot of shipping through the critical waterway as overall traffic falls to a fraction of pre-war levels.
BPI News monitoring of… pic.twitter.com/vA0xg4yS3O
— BPI News (@BPINewsOrg) August 8, 2026
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν θα δεχθεί την επιβολή τελών από το Ιράν. Η αμερικανική πλευρά αφήνει, παράλληλα, ανοιχτό το ενδεχόμενο άρσης του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, εφόσον η Τεχεράνη τηρήσει όσα συμφωνηθούν. Αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο οι δύο πλευρές συνδέουν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας με την ευρύτερη διαπραγμάτευση για τη λήξη του πολέμου.
Η μεγαλύτερη διαφωνία αφορά το οικονομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο. Πηγές με γνώση των συνομιλιών αναφέρουν ότι η ιρανική πλευρά επιδιώκει χρέωση από 5% έως 7% επί της αξίας του φορτίου για τα πλοία που θα περνούν από τα Στενά. Το Ομάν έχει συζητήσει χαμηλότερη επιβάρυνση, γύρω στο 3%, ενώ οι ΗΠΑ ζητούν διέλευση χωρίς κανένα τέλος.
Για τη διεθνή ναυτιλία, ακόμη και μια χρέωση που θα βαφτιστεί «τέλος υπηρεσιών ασφαλείας» ή «περιβαλλοντική εισφορά» θεωρείται ιδιαίτερα προβληματική. Οι μεγαλύτερες ναυτιλιακές ενώσεις έχουν προειδοποιήσει ότι ένα υποχρεωτικό τέλος θα δημιουργούσε προηγούμενο αντίθετο με το διεθνές πλαίσιο για την ελεύθερη διέλευση από στρατηγικά Στενά.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό ή νομικό. Οι αμερικανικές κυρώσεις κατά της ιρανικής Αρχής Στενών του Περσικού Κόλπου σημαίνουν ότι μια πληρωμή προς ιρανικό φορέα μπορεί να φέρει πλοιοκτήτες, εμπόρους και ασφαλιστές αντιμέτωπους με σοβαρούς κινδύνους συμμόρφωσης, από δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων έως απώλεια πρόσβασης στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ταυτόχρονα, η αγορά ασφάλισης του Λονδίνου έχει ενσωματώσει ρήτρα πολεμικού κινδύνου που προβλέπει απώλεια της ασφαλιστικής κάλυψης για πλοίο που θα καταβάλει τέλος, διόδιο ή παρόμοια χρέωση για τη διέλευση από το Ορμούζ. Έτσι, οι πλοιοκτήτες βρίσκονται μπροστά σε ένα πρακτικό αδιέξοδο: αν πληρώσουν, κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς ασφαλιστική προστασία· αν δεν πληρώσουν, δεν γνωρίζουν αν θα μπορούν να κινηθούν με ασφάλεια.
Η ασάφεια αποτυπώνεται ήδη στην κυκλοφορία των πλοίων. Από τη Δευτέρα έως την Πέμπτη πέρασαν από τα Στενά μόλις 33 πλοία, έναντι 50 την αντίστοιχη περίοδο της προηγούμενης εβδομάδας. Πριν από την έναρξη του πολέμου, η διέλευση κυμαινόταν συνήθως στα 130 με 140 πλοία την εβδομάδα.
Μόλις έξι δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου εξήλθαν από το Ορμούζ την τρέχουσα εβδομάδα, ενώ αρκετοί αγοραστές στην Κίνα και την Ινδία αναζήτησαν πλοία για φορτώσεις ιρακινού αργού από τη Βασόρα. Η μεγάλη έκπτωση που προσφέρει το Ιράκ, κοντά στα 30 δολάρια το βαρέλι για συγκεκριμένες ποιότητες αργού, δεν ήταν αρκετή για να άρει τις επιφυλάξεις των πλοιοκτητών.
Πριν από τον πόλεμο, από τα Στενά περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η παρατεταμένη δυσλειτουργία τους επηρεάζει όχι μόνο τις τιμές του αργού, αλλά και το κόστος μεταφοράς, τα ασφάλιστρα, την τιμή των καυσίμων, των λιπασμάτων και σειράς εμπορευμάτων. Το Brent κινείται πάνω από τα 83 δολάρια το βαρέλι, με τις αγορές να αντιδρούν σε κάθε ένδειξη προόδου ή νέας έντασης στις διαπραγματεύσεις.
Συμφωνία για τις συντεταγμένες, όχι για το άνοιγμα
Η Ισλαμική Δημοκρατία επιμένει ότι μια διμερής κατανόηση με το Ομάν δεν αρκεί από μόνη της για να ανοίξουν τα Στενά. Η Τεχεράνη συνδέει την ενεργοποίηση μιας νέας διαδρομής με τον τερματισμό, ή τουλάχιστον τη χαλάρωση, των αμερικανικών ενεργειών κατά των λιμανιών και της ναυτιλιακής της δραστηριότητας. Στο ίδιο πλαίσιο, έχει προειδοποιήσει ότι τυχόν νέα αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντίποινα κατά ενεργειακών υποδομών χωρών του Κόλπου.
Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη δηλώνουν ότι υπάρχει πρόοδος, αλλά όχι τελική συμφωνία. Το Ομάν προσπαθεί να διατηρήσει τον ρόλο του ως μεσολαβητή και ως εγγυητή της ασφαλούς εξόδου των πλοίων, χωρίς να βρεθεί ανάμεσα στις αντικρουόμενες αξιώσεις των δύο πλευρών.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η συμφωνία για τις συντεταγμένες θα εξελιχθεί σε λειτουργικό σύστημα διέλευσης ή αν θα παραμείνει ένα προσχέδιο χωρίς πρακτική εφαρμογή. Για την παγκόσμια αγορά, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να ανοίξει το Ορμούζ. Είναι να ανοίξει με όρους που θα θεωρούνται ασφαλείς, νομικά καθαροί και οικονομικά εφαρμόσιμοι από τις ναυτιλιακές εταιρείες.
